Financiële paragraaf
Wij zetten een zorgvuldig en toekomstbestendig financieel beleid voort. Het coalitieakkoord bevat een sluitend budgettair kader, zowel jaarlijks als structureel, met een gerichte combinatie van intensiveringen en ombuigingen. De financiële bijlage is leidend voor de uitvoering. Structureel beleid financieren we structureel, zodat de stad kan rekenen op wat we beloven.
Bij de start van deze raadsperiode zien we ons geconfronteerd met stevige financiële uitdagingen. De gemeentelijke begroting is op orde en er zijn heldere regels opgesteld, maar de financiële ontwikkelingen vanuit het Rijk leiden de komende jaren tot minder inkomsten in het gemeentefonds. Bovendien zijn er grote financiële knelpunten. Enerzijds door nog niet gefinancierde keuzes uit het verleden en anderzijds als gevolg van ontoereikend gefinancierde Rijkstaken, in het bijzonder bij de bekostiging van jeugdhulp en maatschappelijke opvang. Dit leidt ertoe dat we beginnen met een negatief financieel kader.
Binnen dit financiële kader hebben we afgewogen keuzes gemaakt. Den Haag neemt zelf verantwoordelijkheid, maar verwacht ook dat het kabinet zijn belofte nakomt om taken en middelen in balans te brengen. Ondanks deze krappe financiële uitgangspositie willen wij investeren in de stad. Den Haag groeit en verandert. De druk op wonen, bereikbaarheid, veiligheid, buitenruimte, zorg en bestaanszekerheid is groot. Dat vergt investeringen en hervormingen. We investeren om de basis op orde te brengen en om de stad krachtiger te maken. We leggen de rekening niet bij Hagenaars: we houden de lasten laag. Om dit te bekostigen voeren we hervormingen door en buigen we fors om. We maken middelen vrij voor grote opgaven en brengen focus aan in wat we doen. Niet alles kan, en zeker niet alles kan tegelijk.
Onze financiële uitgangspunten:
• We houden vast aan de begrotingsregels uit de financiële verordening.
• We houden vast aan het principe waarbij de afvalstoffenheffing en rioolheffing volledig kostendekkend worden doorberekend aan de gebruikers.
• We versterken integrale afwegingen: programmasturing blijft leidend en we bekijken mee- en tegenvallers in samenhang. Daarnaast wordt per programma een coördinerend portefeuillehouder aangewezen, op basis van het aandeel in het betreffende programma.
• We verlagen de maximale programmareserves van 3% naar 1%. • We passen de programma-indeling beperkt aan om beter integraal te sturen, onder meer door jeugdzorg onder te brengen bij onderwijs en onderdelen van programma 14 te verdelen over andere programma’s.
• We versterken de sturing en transparantie in de planning- en controlcyclus. Begroting, budgettaire nota’s en jaarrekening lichten de gemaakte keuzes toe. In aanloop naar de begroting 2028 vindt overleg plaats met de raad over de indicatoren. We nemen het minimumaantal wettelijk voorgeschreven indicatoren als uitgangspunt en richten ons op de vraag: werkt het beleid op hoofdlijnen en bereiken we wat we beogen?
• We blijven werken aan sterke interne beheersing. We bouwen voort op de ingezette stappen en verbeteren en uniformeren processen en administratie verder, zodat financiële informatie sneller en betrouwbaarder beschikbaar is.
• We versterken de inzet op doelmatigheidsen doeltreffendheidsonderzoeken, zodat beleid aantoonbaar doelmatig en doeltreffend wordt uitgevoerd en voorzien deze van concrete beleidsopties.
Budgettair vertrekpunt
De autonome ontwikkelingen van de begroting leiden tot een incidenteel voordeel van € 30 miljoen als gevolg van een positief jaarrekening resultaat. Structureel is sprake van een tekort van €7 miljoen, mede als gevolg van de huidige voorziene herverdeling van het gemeentefonds. Vanaf 2031 is er een risico dat het nadeel voor Den Haag verder oploopt. De komende jaren zal het college zich actief inzetten om dit nadeel zoveel mogelijk te voorkomen.
Door onze investeringen structureel te dekken met €2,75 miljoen kapitaallasten komt er €59 miljoen incidentele ruimte beschikbaar. Daarnaast is een kasschuif toegepast om de beschikbare middelen en geplande bestedingen met elkaar in evenwicht te brengen.